Pilarka tarczowa – jak bezpiecznie pracować?

Jak praktycznie i bezpiecznie pracować przy użyciu piły tarczowej? Opowiem Wam o tym w poniższym artykule, przytaczając kilka podstawowych zasad, których powinniście przestrzegać.

  1. Po pierwsze, nie przystępuj do pracy, jeżeli nie zweryfikowałeś stanu technicznego pilarki do drewna lub też gdy wykonałeś tę czynność, a dostrzegasz nieprawidłowości. Zakładam w tym momencie, że dbasz o regularność badań kontrolnych obrabiarki – jest to konieczne.
  2. Sprawdź następnie czy wrzeciono maszyny pracuje prawidłowo: nie powinno mieć bicia bocznego ani promieniowego.
  3. Pamiętaj także o stosowaniu właściwie dobranych, a więc odpowiednio szerokich kołnierzy dociskowych. Aby tarcze były stabilne, kołnierze dociskowe powinny mieć szerokość zajmującą minimum 1/3 średnicy nominalnej piły tarczowej.

    Podcinak diamenowy
  4. Zwróć uwagę, czy elementy maszyny, takie jak brzeszczot piły, kołnierze oraz przekładki dystansowe są równoległe, a wrzeciono idealnie proste, przy czym średnica wrzeciona mieścić powinna się w tolerancji pasowania H7.
  5. Kolejna, bardzo istotna kwestia to czyszczenie oraz konserwacja piły. Na tarczy podczas każdego cięcia osadza się żywica, w związku z czym niezbędne jest jej dokładne usuwanie za pomocą bezpiecznych i zarazem skutecznych środków. Jeśli tarcza pokryta jest powłoką zabezpieczającą, np. z teflonu, nie stosuj do jej czyszczenia rozpuszczalników zawierających sodę kaustyczną.
  6. Odnoście ostrzenia zębów piły tarczowej, radzę nie zwlekać z tą czynnością. Ostrzenie najlepiej wykonać gdy dostrzeżesz pierwsze objawy stępienia, co zdarza się nawet po kilku godzinach intensywnej pracy. Aby zrobić to dobrze, użyj dość dużo płynu chłodzącego i dopasuj średnicę ściernicy do podziałki zębów.
  7. Dla bezpieczeństwa i komfortu pracy zwróć uwagę, czy rozwiercenie otworu w stosunku do oryginalnego rozmiaru mocowania nie jest zbyt duże – powinno być większe  maksymalnie o 20 mm od oryginalnego. Powyżej tej wartości korpus piły do drewna traci właściwości.
  8. Podczas ostrzenia nie obniżaj korpusu piły bardziej niż jest to konieczne. Nigdy nie ostrz piły ręcznie (ryzykujesz własnym bezpieczeństwem, zniszczeniem zębów tnących oraz utraty geometrii ostrza), służą do tego specjalistyczne, precyzyjne urządzenia – ostrzarki do pił. 
  9. Zawsze przed rozpoczęciem pracy upewnij się też, czy piły tarczowe zostały prawidłowo zamocowane – tak, jak mówi instrukcja danej maszyny i czy są odpowiednie do materiału, który zamierzasz ciąć. Dobór ostrzy do materiału na jakim pracujesz jest ważny, wpływa na żywotność piły oraz efektywność pracy.

Piły do drewna – ogólnie

Piła HM do wielopiły

Piły tarczowe to z pozoru proste narzędzia używane przy rozkroju podłużnym i poprzecznym drewna i materiałów drewnopochodnych .Nie ma nic bardziej mylnego niż to stwierdzenie. Nigdy nie osiągniemy zadowalającej jakości cięcia używając źle dobranej piły tarczowej.
Innych pił używają zakłady zajmujące się pierwiastkową przeróbką drewna (tartaki, produkcja fryzów) , innych usługowe zakłady stolarskie, innych hurtownie płyty wiórowej a jeszcze innych w końcu fabryki mebli oraz drzwi i okien.

W zależności od kształtu zęba piły tarczowe dzielimy na:

  1. piły o zębach naprzemian skośnych
  2. piły o zębach trapezowo-prostych
  3. piły o zębach prostych
  4. piły o zębach jednostronnie skośnych prawych lub lewych
  5. piło o zębach stożkowych

Każde z powyższych rodzajów pił znalazły zastosowanie do cięcia różnych materiałów drzewnych w stolarstwie i przemyśle. Jednak nie tylko rodzaj zęba ma znaczenie przy doborze narzędzia do określonej obróbki. Bardzo duże znaczenie odgrywa odpowiedni dobór kąta natarcia i przyłożenia w pile. Oba powyższe parametry w decydujący sposób wpływają na jakość cięcia.

Piła diamentowa na maszynie HOLZMA

Piła tarczowa to nie tylko ostrza zwane popularnie zębami piła ale także korpus odgrywa kluczową rolę. Musi on być wykonany z bardzo dobrej jakościowo stali   z zachowaniem rygorów technologicznych podczas całego procesu produkcji piły tarczowej począwszy od laserowego wycinania korpusu, poprzez wlutowywanie zębów, naprężanie korpusu, polerowanie, ewentualne wyciszanie aż po końcowe wysokojakościowe ostrzenie zębów. Niskiej jakości piły tarczowe podczas pracy ujawniają wady produkcyjne. Jest to bardzo dobrze widoczne w czasie procesu cięcia. Najczęściej zauważalnymi brakami są :

  1. tak zwane ”pływanie piły„ – zła jakościowo stal, nienaprężony korpus
  2. pękanie korpusu przy zębach lub otworze mocującym – błędy technologiczne przy produkcji korpusu
  3. krótka żywotność zębów – niskiej jakości węglik
  4. przegrzewanie się korpusu – źle dobrane parametry piły

Korpus piły tarczowej, w zależności od typu obrabiarki jaka jest używana przez klienta, może posiadać dodatkowe elementy takie jak mocowania pod kliny, dodatkowe otwory pod kołki zabierające, otwory z fazowaniem do przykręcania popularne w liniach obróbczych lub centrach CNC, dodatkowe ostrza strugające, wycięcia kompensacyjne. W celu poprawy komfortu pracy na hali i obniżenia poziomu hałasu część pił posiadają specjalne wycięcia wyciszające wypełnione masą silikonową.

Piła widiowa do płyty wiórowej laminowanej

Piły tarczowe, które pracują w trudnych warunkach ( np. w drewnie egzotycznym, drewnie z dużą ilością żywicy) pokrywane są warstwą niklu nadającą powierzchni piły tarczowej właściwości antyadhezyjne przedłużając czas pracy narzędzia.

Mocowania narzędzi do obróbki drewna

Wymiary mocowań narzędzi do obróbki drewna

Typowe wymiary mocowań narzędziw obrabiarkach do obróbki drewna

Frezy trzpieniowe

średnice trzpieni frezów (część chwytowa):

  • 6 mm
  • 8 mm
  • 9,5 mm – średnica starego typu we frezarkach górmowrzecionowych
  • 12 mm
  • 13 mm – wiertarko-frezarki
  • 16 mm
  • 20 mm
  • 25 mm

Frezy nasadzane

średnice otworów frezów :

  • 16 mm
  • 25 mm
  • 30 mm
  • 35 mm
  • 40 mm
  • 50 mm

Pominięte zostały średnice nietypowe i średnice frezów trzpieniowych spiralnych gdzie średnica chwytu jest równa średnicy roboczej np.: 5 mm, 11 mm.

Otwory frezów nasadzanych wykonywane są z dodatkowymi kanałami pod kliny, które uniemożliwiają obrót narzędzia na wrzecionie.

Piły i podcinaki

średnice otworów pił i podcinaków :

  • 20 mm
  • 22 mm
  • 30 mm
  • 40 mm
  • 45 mm
  • 60 mm
  • 80 mm

Otwory w piłach i podcinakach często są wykonywane z dodatkowymi otworami mocującymi, zapobiegają one obracaniu narzędzia na wale.